O przewodzeniu klanom

Dziesiątki małych klanów

Teoria i praktyka. Komiks

Robert Cialdini

Na najniższym poziomie mamy ludzi, którzy twierdzą, że życie jest do dupy. Świat jest źle urządzony więc jedyne, co ich zajmuje to przetrwanie w nim. Mają w sobie tyle nadziei, co ostatni człowiek, który przetrwał apokalipsę zombie. Tak samo też traktują wszystkich obcych – sieją agresję i rozmontowują więzi społeczne, jakie widzą dookoła. Jest jednak dla nich światełko w tunelu…
Kiedy człowiek na pierwszym poziomie dostrzeże, że inni ludzie jednak mają lepiej od niego, zmienia nastawienie. To nie życie jest do dupy tylko moje życie jest do dupy. Mam gorzej niż inni. Wbrew pozorom to postęp – daje ludziom nadzieję. Jednak tę nadzieję trzeba podsycać, bo cechą charakterystyczną dla tego stopnia rozwoju kulturowego jest apatia. Wynika ona często ze stylu narracji, którą ma „apatyczna ofiara”. Rolą lidera jest pokazać, że można inaczej.
Kiedy przekonasz kogoś, że wcale nie ma gorzej od innych, szybko zacznie uważać, że ma lepiej od innych. Wchodzi na etap, który nazywa się jestem boski (a Wy nie!) Zwróć uwagę, że ten poziom komfortu to w wielu przypadkach maksimum, do czego aspirują ludzie w korporacjach i wielu organizacjach. Ja jestem najważniejszy, moje racje powinny być wysłuchane. Plemię? Banda ludzi, którzy czasem są pomocni, najbardziej przydają się do porównywania, jak bardzo lepszy od nich jestem.

Kiedy uświadomisz sobie, że Ty i Twoi współplemieńcy razem możecie więcej, niż każdy z Was osobno, kiedy zjednoczycie się wokół wspólnych wartości, pojawia się plemienna duma. Osiągacie stopień my jesteśmy boscy (a oni nie). Tu właśnie wielu ludzi wyobraża sobie lidera z powyższej grafiki – wszyscy zgodnie ciągniemy w konkretnym kierunku. Z własnej nieprzymuszonej woli. Ale taka plemienna duma ma mroczną stronę. Może prowadzić do wynaturzeń. Naziści byli dumni ze swojego plemienia, byli zjednoczeni wokół wspólnych wartości i byli gotowi wiele poświęcić, by doprowadzić tam swoje plemię. Nie tędy droga.
Zamiast dzielić świat na „nas” i „onych” można spróbować uświadomić sobie, że życie jest boskie. Zobacz, to lustrzane odbicie pierwszego stopnia rozwoju kulturowego – w tym świecie wszyscy uważają, że jest on piękny, zasługuje na ochronę i rozwój oraz że tak naprawdę nie ma różnicy, kto go rozwija i chroni – wszyscy są mile widziani. To korporacja, która nie ściga się z konkurencją, ale stara się zrobić z nią coś wspólnie dla rynku, który rozwijają. To wszystkie kanały telewizyjne nadające jednocześnie tę samą transmisję z finałów Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Da się to zrobić, tylko potrzeba odpowiedniego lidera.

Możesz tego nie dostrzegać, ale jako lider masz wpływ na ludzi na każdym poziomie rozwoju. Nawet aspołeczny osobnik z poziomu pierwszego dostrzega Cię i zwraca uwagę na to, co mówisz. Ale…
Jesteśmy krótkowzroczni. Badania Logana pokazują, że członkowie klanu nie reagują na komunikaty zbyt odległe od ich własnego szczebla. Jak odległe? Jeden stopień. Człowieka na szczeblu pierwszym musisz najpierw popchnąć na szczebel drugi, by próbować pracować nad trzecim.
To samo dotyczy integracji – nikt na szczeblu trzecim nie będzie patrzył przychylnie na odludka ze szczebla pierwszego.

Idealnym środowiskiem są… gry

Zapisz się na newsletter